null Mô hình kinh tế trang trại tỉnh Bạc Liêu những vấn đề cần quan tâm

Phong trào nông dân
Thứ hai, 14/01/2013, 08:37
Màu chữ Cỡ chữ
Mô hình kinh tế trang trại tỉnh Bạc Liêu những vấn đề cần quan tâm

 

Mô hình nuôi tôm sú sạch xã Vĩnh Trạch, Thành Phố Bạc Liêu

Kinh tế trang trại là bước đột phá trong quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng “Hiện đại hóa nông nghiệp, văn minh hóa nông thôn, tri thức hóa nông dân”, phù hợp với quy luật khách quan của nền sản xuất hàng hóa lớn, nhiều thành phần, theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, là sản phẩm tất yếu của quá trình thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng lãnh đạo, đặc biệt là trong quá trình thực hiện Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và nông dân.

Cho đến nay, kinh tế trang trại đã phát triển ở hầu hết các nước có sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp hàng hóa. So với kinh tế tiểu nông thì kinh tế trang trại là một bước phát triển của nền sản xuất của xã hội. Việc hình thành và phát triển kinh tế trang trại là quá trình chuyển đổi từ kinh tế hộ nông dân chủ yếu mang tính tự cấp, tự túc sang sản xuất hàng hóa với quy mô từ nhỏ đến lớn. Trang trại ở tỉnh Bạc Liêu phát triển khá nhanh và đa dạng cả về quy mô sử dụng đất đai, lao động, tiền vốn và nội dung, cơ cấu sản xuất, kinh doanh. Hiện nay, khái niệm kinh tế trang trại chưa thống nhất; tiêu chí để xác định trang trại, để phân biệt trang trại với kinh tế hộ nông dân chưa rõ ràng, có những ý kiến còn khác nhau cả về định tính (chọn tiêu chí gì) và định lượng (mức cụ thể của từng tiêu chí) nhưng nhìn chung tính đến nay, toàn tỉnh đã có rất nhiều trang trại với quy mô hoạt động khác nhau (nhưng rất nhiều trang trại chưa được cấp giấy chứng nhận) và đã có những trang trại sản xuất, kinh doanh mang lại nhiều lợi nhuận và giãi quyết được việc làm cho hàng trăm lao động tại địa phương, góp phần đưa kinh tế nông nghiệp từng bước phát triển đi lên theo hướng Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xóa dần khoảng cách nông thôn và thành thị.

Chúng ta đã biết, đặc trưng chủ yếu để nhận dạng kinh tế trang trại ở nước ta hiện nay là một hình thức tổ chức kinh tế trong nông, lâm, ngư nghiệp phổ biến được hình thành trên cơ sở kinh tế hộ, nhưng mang tính sản xuất hàng hóa rõ rệt. Các trang trại có sự tập trung tích tụ cao hơn rõ rệt so với mức bình quân của các hộ kinh tế gia đình trong xã hội, đạt khối lượng và tỷ lệ sản phẩm hàng hóa lớn hơn và thu được lợi nhuận nhiều hơn. Nhìn chung, chủ trang trại là những người có ý chí làm giàu, có điều kiện làm giàu, có vốn và trình độ khoa học kỷ thuật và khả năng quản lý, có hiểu biết về kinh tế thị trường, bản thân và gia đình thường trực tiếp tham gia lao động quản lý, sản xuất của trang trại, đồng thời có thuê mướn thêm lao động ở địa phương để sản xuất, kinh doanh.

 

Kinh tế trang trại mang tính chất sản xuất hàng hóa, gắn liền với thị trường, chính vì vậy có nhu cầu cao hơn hẳn kinh tế hộ mang tính tự cấp, tự túc. Chính vì thế kinh tế trang trại đòi hỏi người chủ phải có trình độ quản lý sản xuất, nhạy bén nắm bắt nhu cầu của thị trường và khéo léo trong khâu tiếp thị, biết áp dụng những thành tựu của khoa học kỷ thuật và công nghệ mới vào sản xuất, tiếp cận với công nghệ bảo quản, chế biến nông, lâm, thủy sản. Mặt khác, chủ trang trại còn phải biết chế tạo nông cụ  nhằm tăng năng xuất lao động, hạ giá thành sản phẩm và đáp ứng được đòi hỏi của khách hàng về quy cách, phẩm chất, số lượng sản phẩm để đủ sức cạnh tranh trên thị trường.

Hiện nay, kinh tế trang trại ở tỉnh ta phần lớn có quy mô sử dụng đất dưới hạn điền, sử dụng dưới 10 lao động thường xuyên. Có thể xem đây là những mô hình trang trại gia đình mà thực chất đó chỉ là kinh tế tiểu chủ trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp. Do mô hình kinh tế trang trại ở tỉnh ta mới phát triển, quy mô còn nhỏ và hiệu quả kinh tế chưa được thống kê chính xác nhưng nhìn chung tác động của nó đối với kinh tế - xã hội nông thôn có thể đánh giá sơ bộ như sau:

Kinh tế trang trại đã góp phần phát huy nội lực, khơi dậy được tiềm năng đất đai, lao động, vốn trong dân cư, cho đầu tư phát triển  sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và góp phần xây dựng mô hình nông thôn mới. Chỉ tính sơ bộ bình quân mổi trang trại được đầu tư khoảng  200 triệu đồng, dùng lao động thường xuyên khoảng 10 người thì với những trang trại hiện có chúng ta đã huy động được hàng trăm tỷ đồng cho sản xuất nông nghiệp và tạo được  rất nhiều việc làm cho hàng trăm lao động tại chổ.

Kinh tế trang trại góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn; tạo ra vùng tập trung chuyên canh, sản xuất hàng hóa, làm tiền đề cho phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thực phẩm; tạo thuận lợi cho việc đưa công nghiệp, dịch vụ vào nông thôn; tạo thêm việc làm, góp phần giãi quyết số lao động  dư thừa (nông nhàn) trong nông thôn, tăng thu nhập cho một bộ phận dân cư, góp phần thúc đẩy việc nâng cao dân trí và đời sống văn hóa ở nông thôn, và đặc biệt là góp phần tạo thêm thu nhập nhằm cải thiện đời sống, xóa đói, giãm nghèo trong một bộ phận nông dân.

Tuy nhiên, nhìn lại quá trình phát triển kinh tế trang trại trong tỉnh hiện nay, bên cạnh những mặt tích cực ta thấy còn những vấn đề mà các cấp, các ngành hữu quan cần quan tâm chỉ đạo khắc phục và định hướng, hỗ trợ một cách tích cực mới đem lại hiệu quả tốt đẹp hơn.

Hiện nay, xã hội còn chưa có nhận thức thống nhất, Nhà nước chưa có thái độ rõ ràng và chưa có chính sách cụ thể về kinh tế trang trại, còn có ý kiến khác nhau, nên nhiều người làm kinh tế trang trại chưa yên tâm. Các chủ trang trại lo ngại nhất là không được bảo đảm quyền sử dụng lâu dài ruộng đất đã được chính quyền địa phương giao hoặc đất do tự chuyển nhượng mà có. Bên cạnh, đa phần các chủ trang trại đều xuất thân từ những người nông dân sản xuất nhỏ, hiểu biết về kinh tế thị trường chưa nhiều, kiến thức về khoa học kỷ thuật và công nghệ mới còn hạn chế, quản lý theo kinh nghiệm, vốn đầu tư còn nhỏ bé…Tóm lại, nội lực của chủ thể còn non yếu và có hạn. Có nơi nhiều trang trại chỉ đầu tư theo chiều rộng mà chưa chú trọng (và chưa đủ sức) đầu tư vào chiều sâu.

Việc hình thành cơ cấu sản xuất ở các trang trại còn mang nặng tính tự phát và còn nhiều bất hợp lý (như trang trại nuôi Cá sấu, Ba ba, Trăn, cá Ba sa…) và mang tính phong trào, thấy ai nuôi được con gì, trồng loại cây gì có giá trị nhất thời thì bằng mọi cách làm theo nhưng do không có trình độ sản xuất, thiếu vốn đầu tư và thiếu hiểu biết về thị trường tiêu thụ, nhiều trang trại hiện đang tiềm ẩn nguy cơ khó tiêu thụ sản phẩm, có thể lâm vào tình trạng phá sản….Vì thế, chất lượng và hiệu quả kinh tế còn rất thấp (thậm chí thua lỗ),  và không đủ sức cạnh tranh với thị trường và vì vậy mô hình kinh tế trang trại không mang yếu tố bền vững.

Chính quyền địa phương và một số ngành chức năng còn thiếu chính sách giúp đỡ, khuyến khích và hướng dẫn kinh tế trang trại phát triển có hiệu quả và đúng hướng (chính sách đất đai, sử dụng lao động làm thuê, thuế…). Nhà nước chưa hướng dẫn trang trại quy hoạch vùng sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp rõ rệt, chưa đầu tư mạnh cho việc nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỷ thuật nông, lâm, ngư nghiệp; chưa có chính sách hỗ trợ vốn cho kinh tế  trang trại và đặc biệt là chưa hỗ trợ trong việc tiêu thụ sản phẩm.

Trước tình hình trên đòi hỏi Đảng, Nhà nước và các ngành hữu quan trong tỉnh cần chủ động đề ra các chính sách có liên quan đến kinh tế trang trại một cách thiết thực hơn nữa, nhất là vấn đề vốn vay trung, dài hạn, định hướng nuôi trồng cây, con gì, thông tin về giá cả thị trường và hỗ trợ về kỷ thuật phòng, trừ bệnh dịch tổng hợp, có chính sách ưu tiên về thuế, phí.. và hổ trợ về xây dựng cơ sở hạ tầng Điện, Đường, Trường, Trạm cho các địa phương có nhiều cơ sở sản xuất dưới hình thức kinh tế trang trại tập trung, nhằm nâng cao trình độ cho nông dân trong quá trình hội nhập và tiếp cận với nền kinh tế thị trường chung của thế giới.

Nếu được sự lãnh đạo, định hướng cho mô hình kinh tế trang trại trong tỉnh phát triển một cách đúng hướng, hợp quy luật phát triển kinh tế của thời đại, nhằm thúc đẩy việc khai thác tốt tiềm năng, phát huy nội lực thì chúng ta có cơ sở tin rằng, nền nông nghiệp phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đời sống nông dân sẽ ngày càng ấm no, nông thôn Bạc Liêu  sẽ mau chóng văn minh, hiện đại.

NM

Số lượt xem: 52

  • Đoàn tham quan vụ lúa Đông Xuân tại phường Láng Tròn, thị xã Giá Rai
    Chủ tịch UBND tỉnh Dương Thành Trung khảo sát tình hình sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phước Long, Hồng Dân và thị xã Giá Rai
  • Thư viện ảnh
Bạc Liêu
Thứ 5   30-7-2020 14:11
31.4°
moderate rain

Feels like: 32.86°
Temp range: 31.4° - 31.4°
Thống kê truy cập
HỘI NÔNG DÂN TỈNH BẠC LIÊU
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỘI NÔNG DÂN TỈNH BẠC LIÊU
Địa chỉ: Đường Nguyễn Tất Thành, phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
Điện thoại: 0291. 3823.880   -   Fax: 0291.3823.880   -   Email: hndtbl@gmail.com